Custom Search

Aşağıda faydalarından bahsedeceğimiz zencefil baharatı Hindistan kökenli “Zingiber Officinale” yani zencefil bitkisinin kökünden elde edilir. Kök, taze tüketilebildiği gibi kurutulup toz haline de getiriliyor. Toz halinde kek, kurabiye ve bisküvilere konulan zencefilin taze kökü dilimlenerek yada rendelenerek tavuk ve sebze yemeklerine katılıyor. Taze zencefil ayrıca çorbalarda kullanılıyor ve zencefil çayı da genelde taze zencefile kaynar su ekleyerek elde ediliyor. Zencefil, aroması kadar faydaları sebebiyle de tercih edilen bir baharat. Eski çağlardan beri şifa kaynağı olarak görülen zencefilin modern bilim tarafından ortaya çıkarılan faydaları nelerdir, sorusuna yanıt arıyoruz.

Zencefilin Besin Değeri ve Bileşimi

İster taze kök zencefil olsun ister toz zencefil, bu bitkiden günde bir çay kaşığına sığacak miktarın üstünde yani 5-6 gramdan fazla tüketmeniz önerilmiyor. Bu kadar az bir miktarda ise sözünü etmeye değecek oranda bir vitamin veya mineral bulunmuyor. Zencefili faydalı yapan zaten vitamin ve mineraller değil, bileşimindeki gingerol adı verilen bir bileşik onun türevleri.

Gingerol, taze zencefilde bulunuyor. Şogaol ve zingeron adlı maddeler ise zencefil ısıtıldığında yada pişirildiğinde gingerolün değişime uğramasıyla ortaya çıkıyor. Bu yüzden ısıtılarak üretilen kurutulmuş kök zencefil ile toz zencefil zingeron ve şogaol bileşiklerini içeriyor. Zencefilin faydaları birbirine çok benzeyen bu bileşikler sayesinde ortaya çıkıyor.

zencefil

İltihap Giderici Bir Bitki ve Bir Antioksidan Kaynağı

Bağışıklık sistemi vücudunuzu korurken sitokinler ve histamin gibi çeşitli maddeler üretir. Bu maddeler, enfeksiyonlarla savaşırken iltihap, şişme, acı, ateş ve kaşıntı gibi yan etkileri de yaratırlar. Zencefildeki bileşiklerin bu tür yan etkileri kontrol altına alarak iltihap giderici rol oynayabileceği araştırmalar sonucunda ortaya çıkmıştır.Zencefil, bağışıklık sistemini düzenleyici etkisi sayesinde alerjilere de iyi gelebilir.

Zencefilin genel olarak acı ve ağrıyı azaltıcı bir etkisi olduğu yönünde bazı bulgular da vardır ama bu konuda bilim adamları kesin bir sonuca ulaşamamıştır. Yine de zencefilin egzersiz sonucu meydana gelen ve egzersizi takip eden günlerde kendini gösteren kas ağrılarını azaltıcı bazı etkileri kanıtlanmıştır.2 kasedeBunlara ek olarak, zencefil, birçok bitki ve baharat gibi antioksidan etki gösterir. Zencefilin antioksidan olarak gücü yaklaşık C vitamini kadardır. Antioksidanlar hücrelerinizi serbest radikal zararından korur ve en önemli faydaları yaşlanma ve kanseri önlemektir.

Anti-Kanser Etki

Zencefilin bileşimindeki gingerol, şogaol ve zingeron gibi maddelerin kansere karşı kayda değer koruma sağlayabileceğini bilim adamları söylemektedir.Zencefil, antioksidan nitelikli bir baharat olarak dokularda kanser hücresi oluşma riskini azaltır. Zencefil özütünün çeşitli gelişim aşamalarındaki ve çeşitli organlardan alınmış kanser hücrelerini de öldürdüğü ve çoğalıp yayılmasını engellediği görülmüştür.

Zencefilin kanser karşıtı etkisinin en bariz gözlendiği kanser çeşitleri mide ve bağırsak kanserleridir. Zira zencefildeki aktif maddelerin küçük bir kısmı vücutta emilip kan dolaşımına karıştığı için vücudun geneline yönelik etkisi az olmaktadır ama mide ve bağırsaklar ağız yoluyla alınan zencefile doğrudan maruz kalır ve kanser önleyici faydasını tam olarak görür. Zencefil topikal olarak uygulandığında yani cilde sürüldüğünde ise deri kanserine karşı koruma sağlar. Bu yüzden, zencefil maskesi yapmak, hem cilt güzelliği hem de sağlık için iyi bir seçim olabilir.

Bulantıya İyi Geliyor, Mideyi Koruyor

Zencefilin eskiden beri en iyi bilinen faydası mide bulantısını geçirmesidir. Bu konudaki ilmi araştırmalar da zencefilin çeşitli sebeplerden doğan bulantıya iyi geldiğini belgelemiştir. Zencefil; deniz tutmasına ve araç tutmasına iyi gelir, hamilelikte görülen mide bulantısına da çözüm olduğu düşünülmektedir. Ancak, hamileler bu konuda doktora danışmalıdır. Zencefil, kanser hastalarında kemoterapinin sebep olduğu mide bulantısını da geçirmektedir.4 Zencefilin bu faydası büyük ihtimalle mide ve bağırsak hareketlerini hızlandırarak midenin bir an önce boşalmasını sağlamasıyla ilgilidir. Bu sayede zencefil; gaz, şişkinlik, hazımsızlık, yanma ve kabızlık gibi problemler için de kullanılabilir.

Zencefil, mideyi ülsere karşı da korur. Zencefilin ülser oluşumuna yol açan enzimleri ve “helikobakter pilori” adlı zararlı bakteriyi baskıladığı ve mide çeperini koruyan mukoza salgısını artırdığı bilinmektedir.

Zencefil  Zayıflatırmı?

Zencefilin obezite karşıtı etkileri olabileceği yönünde bazı ciddi araştırma sonuçları mevcut. zencefil çayıBunlardan birine göre yemekle birlikte tüketilen zencefil, yediklerimizi sindirmek için harcadığımız enerjiyi arttırıyor. Yani yemeği sindirirken durduğunuz yerde fazladan bir miktar kalori yakıyorsunuz. Aynı araştırma, zencefilin tokluk hissini de artırdığını ve daha az yemeye yol açtığını gösteriyor.Bir başka çalışmada ise zencefil, obezite tedavisinde kullanılan bir zayıflama ilacı ile karşılaştırılmış ve zencefil ile ilacın aynı zayıflatıcı etkiyi yaptığı görülmüş.Tabi ki zencefil, ilaçtan çok daha güvenli çünkü doğal. Sonuç olarak, zencefilin zayıflama yönünde bir katkısı vardır, diyebiliriz ama unutmayın ki sağlıklı kilo vermek için zencefil, dokunmayacak miktarda tüketilmeli ve dengeli bir beslenme ile birlikte uygulanmalı.

Hafızayı Güçlendiriyor

Bu açıdan her ne kadar yakın akrabası zerdeçal  ile karşılaştırılamaz olsa da zencefil de beyne faydaları olan bir baharat. Zencefilin Alzheimer  gibi beyin hastalıklarını yavaşlatabildiği ve bu hastalıkların beyne verdiği hasarın azaltılmasına yardımcı olduğuna inanılıyor. Zencefil, sağlıklı insanlarda da hafıza gücünü ve konsantrasyonu artırıyor. 2011 yılında Hint bilim adamları bu konuda bir deney yaptı. Orta yaşlı 60 kadın iki gruba ayrıldı ve bir gruba iki ay boyunca her gün zencefil özütü verildi. İki ay sonunda hepsi hafıza ve zeka testlerine girdi. Zencefil özütü kullananların bu testlerden daha yüksek sonuçlar aldığı görüldü.Bilim adamları zencefilin bu etkisinin beyinde serotonin, dopamin ve asetilkolin gibi beyin çalıştıran bazı hormonları artırmasına bağlı olduğuna inanıyor. Zencefil, antioksidan olması sayesinde de beyne genel bir koruma sağlayabiliyor.

Erkeklere İyi Gelir

Zencefilin erkeklik hormonu testosteronu artırdığı ve sperm sayısını ve kalitesini yükselttiği yönünde bir sürü araştırma sonucu mevcut. Bunlar, zencefilin kısırlık karşıtı etkileri olabileceğini gösteriyor ama yapılan deneyler çoğunlukla hayvanlar üzerinde yapılmış ve sadece biri insanlar üzerinde yapılmış.Zencefilde bulunan hangi maddelerin bu faydaları sağladığı da henüz ortaya çıkarılmamış. Yine de zencefilin bu tür bir sorunu olan veya olmayan erkekler için faydalı olabileceğini söyleyebiliriz.

Kalp Sağlığına Katkı Sağlayabilir

Zencefilin kalbe faydalarının bütünüyle ortaya çıkarılması için daha çok araştırma gerekmektedir ve eldeki bulgular bilim adamlarını tam olarak ikna edecek seviyede değildir. Bununla birlikte mevcut araştırma sonuçlarına göre zencefil, kanı pıhtılaştıran trombositlerin faaliyetini azaltarak bunların damarları tıkamasıyla ortaya çıkan kalp krizi riskini azaltmaktadır. Zencefilin kolesterol düzeylerinde de iyileşmeler sağladığı görülmüştür.10 

mutfakta zencefil

Şekere İyi Geliyor

Zencefilin kan şekerini ve insülin direncini düşürücü, insülin seviyesini ise yükseltici etkileri saptanmıştır. Bilim adamlarına göre zencefilde bulunan maddeler, şeker hastalarında bozulan karbonhidrat ve yağ metabolizmasını düzenleyebilmekte ve şeker hastalığına bağlı yüksek kolesterolü kontrol altına alabilmektedir. Zencefilin beyni, karaciğeri, böbrekleri ve gözleri, şeker hastalığının zararlı etkilerinden koruyabileceği de düşünülmektedir.11 Tabi ki zencefilin şeker hastalığına kesin çözüm olduğu gibi bir iddia söz konusu değildir. Şeker hastaları, beslenme ve tedavi konusunda doktorun dediklerini uygulamalıdır.

Doğal Öksürük Şurubu

Zencefilin bileşimindeki birçok madde antibakteriyel yani mikrop öldürücü niteliktedir.12 Bu yüzden zencefil çayının kışın hastalıklara karşı bir nevi savunma amaçlı içilmesi gayet normal. Zencefil çayını öksürüğü geçirsin, diye de içiyoruz zira zencefil ve zencefil çayının öksürüğe iyi geldiği eski çağlardan beri bu bitkinin kullanıldığı her yerde kabul görmüş bir olay. Modern bilim bu konuya yeni yeni el atıyor. Son yıllarda bilim adamları zencefil gerçekten öksürüğe iyi gelirmi, bulmak için harekete geçmişler ve bir laboratuvar deneyi yapmışlar. Buna göre zencefil insan solunum borusu kaslarını rahatlatıcı bir etki yaratıyor ve öksürüğe sebep olan kasılmaları geçiriyor.13 Böylelikle zencefilin öksürük için birebir olduğuna dair ilmi bir kanıta da sahip oluyoruz.

Sonuç: Zencefil Faydalıdır

Zencefilin sağlığa birçok faydası olduğunu gördük. Bu kadar çok şeye iyi gelen bir baharatı beslenmenize dahil etmek sağlığınız için kaçırmak istemeyeceğiniz bir bonus olabilir. Zaten uzmanlar da zencefil tüketmenizi tavsiye ediyor. Zencefil, doğal haliyle ve günde bir çay kaşığı kadar tüketildiği zaman bir yan etki yaratmıyor. Zencefil hapı veya ekstresi gibi yapay bir ürünler zencefilin bileşimindeki maddeleri çok yoğun olarak içerdiği için dokunabilir ama bu konuda kesin bir bilgi mevcut değil. Yine de bilhassa hamileler zencefil konusunda mutlaka doktora danışmalı.

1-) Mashhadi, Ghiasvand, Askari… Anti-Oxidative and Anti-Inflammatory Effects of Ginger in Health and Physical Activity: Review of Current Evidence. 2013. International Journal of Preventive Medicine.

2-) nytimes.com

3-) Shukla, Singh. Cancer preventive properties of ginger: A brief review. 2007. Food and Chemical Toxicology.

4-) Bode, Dong. The Amazing Mighty Ginger. Herbal Medicine: Biomolecular and Clinical Aspects. 2nd edition. 2011.

5-) Nanjundaiah, Annaiah, Dharmesh… Gastroprotective Effect of Ginger Rhizome… 2011. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine.

6-) Mansour, Ni, Roberts… Ginger consumption enhances the thermic effect of food and promotes feelings of satiety… 2012. Metabolism.

7-) Mahmoud, Elnour. Comparative evaluation of the efficacy of ginger and… on obesity management, pancreatic lipase and liver peroxisomal catalase… 2013. European Review for Medical and Pharmacological Sciences.

8-) Saenghong, Wattanathorn, Muchimapura… Zingiber officinale Improves Cognitive Function of the Middle-Aged Healthy Women. 2011. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine.

9-) Mares, Najam. The effect of Ginger on semen parameters and serum FSH, LH & testosterone of infertile men. 2012. Tikrit Medical Journal.

10-) Nicoll, Henein. Ginger (Zingiber officinale Roscoe): A hot remedy for cardiovascular disease? 2007. International Journal of Cardiology.

11-) Li, Tran, Duke, Roufogalis. Preventive and Protective Properties of Zingiber officinale (Ginger) in Diabetes Mellitus… 2012. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine.

12-) Tan, Vanitha. Immunomodulatory and Antimicrobial Effects of Some Traditional Chinese Medicinal Herbs: A Review. 2004. Current Medicianl Chemistry.

13-) Townsend, Siviski, Zhang… Effects of Ginger and Its Constituents on Airway Smooth Muscle Relaxation and Calcium Regulation. 2013. American Journal of Respiratory Cell and Molecular Biology Home.

Custom Search