Custom Search

Genelde Marmara Denizi’nde yakalanan, son derece lezzetli ama kolyoz adlı başka bir balıkla karıştırılabilen uskumru, 25-35 cm arasında boyu olan yağlı bir balık türüdür. Son yıllarda bilinçsiz avlanma sebebiyle ülkemiz denizlerinde sayısı azalmış ve ithal olarak da ülkemize getirilmeye başlamıştır. Bu balık hakkında bir yazı yazmaya bizi yönelten ise lezzeti veya başka özelliklerinden ziyade uskumrunun faydaları ve onu diğer balık çeşitlerinin önüne geçiren zengin besin değeridir. Öyle ki, birçok hayati besin maddesini bir arada içeren uskumru, en faydalı balık olarak adlandırılmaya adaydır. Bunu, yazımızı okudukça siz de takdir edeceksiniz.

Uskumrunun Besin Değeri

Uskumru, et ve balık cinsi tüm gıdalar gibi protein deposudur ve 100 gramında 20-25 gram protein bulunur. Böylece tüm balıklar gibi uskumru, büyüme çağındakiler başta olmak üzere sağlıklı ve sağlam bir vücuda sahip olmak isteyenler için uygun bir besindir.

Uskumru, yağlı bir balıktır. Çiğ uskumru yüzde 15 oranında yağ içerir ve uskumrudaki yağ, hem doymuş hem de doymamış asitleri açısından zengindir. 100 gram çiğ uskumru 200 kalori içerir ama pişirme yöntemine göre kalorisi yükselebilir. Yağda pişen uskumruda tabiatıyla daha çok kalori olacaktır. Bununla beraber uskumruda hiç karbonhidrat veya şeker yoktur.

Uskumruda Hangi Vitaminler Var?

Uskumruda bilhassa B vitaminleri vardır. Tiyamin (B1), riboflavin (B2), Niyasin (B3) ve B6 vitamini içeren uskumru, yine B vitaminleri grubundan olan folik asit açısından ise fakirdir. Uskumruda bol miktarda olan bir besin maddesi de D vitaminidir. 100 gram uskumru büyük küçük her insanın günlük D vitamini ihtiyacının yarısından çoğunu karşılar. Bu sayede uskumru balığı sağlıklı kemiklere sahip olmanızı ve güçlü bir bağışıklık sistemiyle hastalıklara direncinizin artmasını sağlar. Ama uskumruyu asıl farklı yapan D vitamini de değildir. B12 vitaminidir.

En Çok B12 Vitamini İçeren Balık

Pişmiş 100 gram uskumruda 19 mikrogram B12 vitamini bulunur ve bu miktar bir insanın bir haftada alması gerekenden fazladır. B12, demir mineraliyle birlikte kan hücrelerinin üretilmesini sağlayan vitamindir. Bütün hücrelerde hayati faaliyetleri düzenleyen DNA ve RNA üretimine yardım eder ama en çok söz edilen faydası beyinle ilgilidir. B12 vitamini beynin sağlıklı çalışması için gereklidir ve eksikliği düşünme ve algıda zorlanma ve depresyon gibi etkiler ortaya çıkarabilmektedir. Uskumru sayesinde B12 eksikliği ihtimalini tamamen ortadan kaldırabilirsiniz.

Mineraller

Uskumru en çok selenyum minerali açısından zengindir. Bunun dışında sinir sistemi için gerekli magnezyum ve potasyum, kan yapan demir ve dişlere sağlık veren fosfor da uskumru balığının etinde bulunan mineraller arasındadır.

Esansiyel Yağ asidi Omega-3

Uskumrunun 100 gramı 1,5 ila 2,5 gram omega-3 temel yağ asidi içerir. Omega-3’ün pek çok faydası içinde kalbi ve dolaşım sistemini koruyucu özelliği en bilinenidir. Omega-3 ayrıca beynin sağlıklı ve verimli çalışmasına çok önemli katkılar yapmaktadır ve vücutta üretilmediği için gıdalarda alınması hayati önem arzeder. Omega-3, çocuklarda beyin gelişimi ve zekanın artmasını sağlarken büyüklerde zamanla ortaya çıkan beyin hastalıklarını önleyerek bunamayla mücadele etmektedir. Omega-3 birkaç çeşittir ve vücutta hiçbir işleme tabi tutulmadan doğrudan beyne fayda sağlayan çeşidi olan dokosaheksaenoik asit yani DHA yalnızca balıklarda bulunur. Omega-3 açısından somonla yarışan uskumrunun beyne faydası bununla da sınırlı değildir.

Fosfatidilserin

Uskumru balığı, sakatat olarak tüketilen dana beyninden sonra fosfatidilserin adlı madde açısından en zengin gıdadır. Bu maddenin insan bedeninde en çok yoğunlaştığı organ da beyindir ve faydaları da en çok zihinle ilgilidir. Birçok araştırma gösteriyor ki fosfatidilserin, Alzaymır gibi beyin hastalıklarının etkilerini azalmakta, hiperaktivite ve konsantrasyon bozukluğuna iyi gelmekte ve sağlıklı insanlarda da hafıza, düşünme ve algı gücünü artırmaktadır.Bunun yanında bazı çalışmalara göre fosfatidilserin, kasların çabuk yorulmasına engel olarak başta sporda olmak üzere gün boyu daha verimli olmanızı sağlayabilecek özellikler göstermektedir.

Koenzim Q10

Koenzim Q10’u multivitamin hapı reklamlarından tanıyor olmalısınız. Her hücrede bulunan ve hücrelerde enerji üretiminde görev alan koenzim Q10, yoğun iş hayatı sebebiyle yorgunlukla mücadele etmeye ihtiyacı olan kişiler tarafından tercih edilen bir gıda takviyesi. Enerji vermesi yanında kalp sağlığı ve beyin açısından çeşitli faydaları olduğu, yaşlanmayı geciktirdiği ve antioksidan özellikte olduğu düşünülüyor. Koenzim Q10 vücutta üretilebildiği halde gıdalardan da alınabiliyor. En çok dana ve tavuk gibi etlerde bulunan Q10 açısından zengin balıklar listesinde somon, lüfer ve uskumrumun adı geçiyor. Uskumru yiyerek başkalarının haplardan lamaya çalıştığı bu koenzimi de almış oluyorsunuz.

Uskumruda Civa Varmı?

Türkiye’de bulunmayan kral uskumrusu (King Mackerel) gibi bazı türlerde kirlilikten dolayı civa ve başka zararlı metaller görülmekle beraber Türkiye’deki uskumru türü, atlantik uskumrusudur ve diğer balıklara kıyasla çok az civa içeren bir balık türü olarak kabul edilmektedir.Bu açıdan Türkiye’de avlanmış uskumruyu tüketmek konusunda endişe etmeye gerek olmadığı söyleyebiliriz.

Uskumru Balığı Ne Zaman ve Nasıl Tüketilmelidir?

Nisandan itibaren yaz aylarında çeşitli balık türlerinin avlanması yasaktır. Bu sırada uskumru ancak ithal edilmekte veya dondurulmuş olarak bulunmaktadır. Uskumrunun en lezzetli olduğu zaman kış aylarıdır çünkü bu sırada yağlı olur. Uskumrunun yağlı olduğu bu dönemde tavada kızartmak dışındaki pişirme yöntemleri lezzet açısından olduğu kadar besin değeri açısından da daha iyi sonuç verecektir.

Sonuç: Zeka ve Sağlık için Uskumru Yiyin

Uskumru balığı; omega-3, B12 vitamini ve fosfataidilserin gibi beyni ve algıyı kuvvetlendirmekle isim yapmış üç maddeyi bir arada ve yoğun olarak içermesi açısından herşeyden evvel beyne iyi besinler arasındadır. Bunun dışında kalp ve damar sağlığı açısından da uskumrunun faydaları vardır. zinde ve enerjik olmanızı sağlayacak maddeleri bulunduran uskumru, en zengin besin değerine sahip balıklardan biri olarak anılmayı hakeder. 

1-) examine.com

2-) fda.gov

Custom Search