Custom Search

Alışveriş merkezlerinde fast-food yemeye alıştığımızdan beri unuttuğumuz gıdalardan birisi maydanoz. Yemeklere katılabildiği gibi çiğ olarak salata içinde de tüketebileceğiniz maydanozun öyle faydaları var ki onları öğrendiğinizde bu bitkiyi mutfağınızdan bir daha eksik etmeyeceksiniz. Maydanozu her yönüyle incelemeye kalori değeriyle başlıyoruz.

Maydanozda Kaç Kalori Var?

Pazardan alacağınız bir demet maydanoz ortalama 60 gram ağırlığındadır ve sadece 22 kalori içerir. Bir demet maydanozda 1,8 gram protein, yarım gram yağ ve 1 gram şeker bulunur.

Maydanozun Besin Değeri

Bir demet maydanozda 80 mg C vitamini var yani yetişkin bir insanın ortalama günlük ihtiyacının hepsi. Tabi ki hergün bir demet maydanoz yiyemezsiniz ama yine de maydanoz C vitamini konusunda önemli bir destek. Bir demet maydanoz ayrıca A vitamini ihtiyacınızın üçte birini, folik asit ihtiyacınızın ise yaklaşık üçte birini karşılıyor. Maydanoz en çok K vitamini açısından zengin. Bir demette yaklaşık 1 mikrogram K vitamini var ki bu birgünde almanız gereken miktarın 8-10 katı kadar. Bir başka deyişle birkaç yudum maydanoz K vitamini almak için yeterli. K vitamini kanın pıhtılaşmasını sağlıyor ve eksikliği kanamaların durmasını zorlaştırabiliyor. K vitamin ayrıca kemiklere de faydalı.

Mineraller

Maydanozda her mineralden az miktarda var ama kayda değer miktarda olan sadece demir minerali. 60 gramlık bir demette nerdeyse 4 mg demir var. Bu bir erkeğe günlük gereken demirin yarısı, kadına gerekenin ise yaklaşık beşte biri. Ancak bitkilerdeki demir o kadar iyi emilemediği için maydanoz yemek tek başına yeterli değil.

İçerdiği vitamin ve minerallerin yanında, maydanozun faydaları flavanoidler ve klorofille ilgili.

Klorofil

Klorofil, bitkilerin fotosentez yapmasını sağlayan yeşil renkli maddedir. Yapraklı, yeşil sebzelerde bolca bulunur. Renginden anlaşılacağı üzere maydanoz iyi bir klorofil kaynağıdır. Klorofil faydalı bir madde olmakla birlikte bazı desteksiz iddialara da konu olmuştur. Örneğin elli yıldan uzun bir süredir ağız ve ter kokusunu geçirdiği iddia edilmektedir ve bu amaçla özellikle ABD’de besin takviyesi olarak kullanılmaktadır. Oysa henüz bu konuda kesin bir kanıt ortaya konamamıştır. Klorofil, vücutta çok emilmediği için ter bezlerine ulaşıp ter kokusuna etki etme ihtimali düşüktür ama sindirim sistemine iyi gelir ve bu yüzden belki ağız kokusuna olumlu etki yapabilir.

Flavanoidler

Flavanoidler, bitkilerde bulunan doğal organik bileşikleridir. Son yıllarda bilimsel araştırmalar bu bileşikler üzerinde yoğunlaşmış ve flavanoidlerin sağlığa sayısız faydası ortaya çıkarılmıştır. Maydanoz, flavoidler açısından zengin gıdalardan biri kabul edilmektedir. Maydanozdaki başlıca flavanoidler apigenin, luteloin, mirisetin, kaempferol ve kuersetindir.

Apigenin

Flavanoidlerin alt kolu olan flavonlar grubuna dahil bu bileşik maydanozdaki en önemli maddedir. Maydanoz, çayı yapılan papatya bitkisinden sonra en çok apigenin içeren bitkidir. En yakın rakibi enginardan otuz kat fazla apigenin içerir. Bu yüzden yenilen miktar çok az olsa dahi en iyi apigenin kaynağının maydanoz olduğunu söyleyebiliriz.

Luteloin

Luteloin de bir flavondur. Maydanoz; adaçayı, kekik, nane ve yeşil bibere nazaran daha az luteloin içerse de yine de önemli bir kaynaktır.

Mirisetin

Flavonol alt grubundandır. Soğanda, trabzon hurmasında ve böğürtlen benzeri meyvelerde bir miktar vardır ama açık farkla en çok maydanozda bulunur.

Kaempferol ve kuersetin ise maydanozda az miktarda bulunur. Maydanozun çoğu faydası içerdiği flavanoidlerle ilgilidir.

Kanserin Düşmanı

Apigenin maddesinin kanser karşıtı aktivitesi pekçok bilimsel araştırmayla ortaya konmuştur.Apigenin; yapılan deneylerde kolon, lösemi, akciğer, prostat, deri ve mide dahil pekçok kanser türü üzerinde ya önleyici ya yavaşlatıcı etki göstermiştir ve bilim adamları tarafından güçlü bir kanser karşıtı bileşik olarak görülmektedir. Luteloin de kansere karşı koyduğu gibi diğer flavanoidlerle karşılaştırıldığı deneylerde pekçok kez kansere karşı en etkili flavanoid olduğu görülmüştür.Hakeza, mirisetin üzerindeki çalışmalar, bu maddenin de anti-kanser özellikleri olduğu göstermiştir. Flavanoidler, kansere karşı korumayı pekçok şekilde sağlamaktadır. Bunların arasında antioksidan etki sayesinde DNA hasarını önleyerek kanser hücrelerinin ortaya çıkması riskini azaltmak, proglamlanmış hücre ölümlerini tetikleyerek normal hücrelerin kansere dönüşmesine engel olmak, mevcut kanser hücrelerini öldürmek veya bağışıklık sistemini kanser hücrelerine karşı harekete geçirmek sayılabilir. Maydanozdaki flavanoidler, kansere karşı doğal ilaç geliştirme yolunda umut vadetmektedir ama bunun için insanlar üzerinde klinik deneyler henüz yapılmamıştır. Yine de maydanoz tüketmenin kansere karşı çok iyi bir tedbir olduğu ortadadır.

Maydanozda bolca bulunan klorofil de kansere karşı koruma sağlamaktadır. Klorofil mide ve bağırsaklarda yiyeceklerle gelen aflatoksin gibi zehirli ve kanserojen maddelere bağlanarak bunların vücutta emilmesini engeller ve dışkı ile vücuttan atılmasını sağlar. Klorofilin insanlarda aflatoksin seviyesini azalttığı bilimsel çalışmalarla kanıtlanmıştır.Klorofil, kolon kanseri hücrelerinin çoğalmasını da önlemektedir.

Beyninizin Dostu

Maydanozdaki flavanoidler beyni koruyup hafızayı güçlendirir ve ileri yaşta ortaya çıkabilecek sinir sistemi rahatsızlıklarını riskini azaltabilir. Yaşlandıkça zihnin zayıflamasının sebeplerinden birisinin beyni korumakla görevli mikrogliya hücrelerinin kontrolsüzce salgıladığı sitokinler olduğu düşünülmektedir. Sitokinler, dokuları enfeksiyonlara karşı alarm durumuna geçirir ama bu beyin hücrelerinin ölümüne de sebep olur. ABD’de yapılan bir araştırma luteolinin mikrogliya hücrelerini dizginleyerek nöron ölümlerini engellediğini göstermiştir.Ayrıca, luteolin verilen farelerin diğerlerine göre öğrenme testlerinde daha başarılı olduğu ortaya çıkmıştır yani luteolin hafızayı güçlendirmiştir.

Beyinde zamanla biriken amiloid plak denilen çözünmez protein yığınları, alzheimer hastalığının sebeplerinden biri olarak bilinmektedir. Maydanozda bolca bulunan mirisetinin bu plakların oluşumunu yavaşlattığı gibi mevcut plakları da eritebileceği görülmüştür.Apigenin de plakları giderici göstermektedir. Üstelik apigenin, hafıza ve öğrenme yeteneğini de güçlendirmekte, antioksidan olması sayesinde beyindeki serbest radikallerin yol açtığı oksidatif stresi gidermekte ve beyin hücrelerinin çoğalıp hayatta kalmasını sağlayan nörotrofin adlı maddelerin seviyesini yükseltmektedir.6

Doğal Antidepresan

Papatya çayının da ana öğelerinden biri olan apigenin, sakinleştirici ve yatıştırıcı etkileri olan doğal bir stres giderici olarak kabul görmüş bir maddedir. Bu konuda son yıllarda yapılan araştırmalar da apigeninin etkisini doğrulamıştır. Moleküler yapısı apigenine benzeyen luteolinin de strese iyi geldiği düşünülmektedir ama apigenin, bu açıdan daha güçlü gibi gözükmektedir. Bu iki maddeyi de içeren maydanozun sinirlerinize iyi geleceğini söyleyebiliriz.

Maydanoz Zayıflamaya Yardımcı Olabilir

Son zamanların popüler zayıflama yöntemlerinden birisi maydanoz suyu. Sonuçta, maydanoz suyu zayıflatırmı, sorusu pek çoğumuzun aklını kurcalar oldu. Gerçekten maydanozdaki flavanoidler kilo verme konusunda umut verecek özellikler gösteriyor. Örneğin, yakın zamanda hayvanlar üzerinde yapılan bir deneyde apigeninin yüksek kalorili beslenme sonucu ortaya çıkan obeziteyi azalttığı görülmüş. Buna göre apigenin, yağ hücrelerinin oluşumunu sağlayan hormonları bastırıcı bir etki yapıyor. Apigenin, ayrıca ciğerdeki yağlanmayı yavaşlatmış ve kan şekerinin dengede kalmasını sağlamış.

Benzer bir deneyde de letuolin de yağlı beslenme uygulanan deneklerde iştahı ve kilo almayı yavaşlatmış, kan şekerini düzenlemiştir. Dahası, letuolin yağlı beslenme sonucu ortaya çıkabilen beyindeki bazı hasarları önleyici etki göstermiştir. Çalışmalar, mirisetinin de kan şekerini ve kolesterolü dengeliyici etkileri olduğunu ortaya komuştur.

Bunlar ve daha pek çok bilimsel araştırma maydanozda bulunan flavanoidlerin obeziteyi önleyebileceğini gösteriyor. Tabi ki bu sadece maydanoz suyu içerek zayıflayacağınız şeklinde anlaşılmamalı. Yüksek kalorili beslenip hareketsiz bir yaşam sürerseniz maydanoz suyunun faydası minimum düzeyde olacaktır.

Erkeklere Faydaları

Araştırmalar, maydanozdaki apigenin maddesinin yaş ilerledikçe azalan erkeklik hormonu testosteronu artırdığını ve saç dökülmesini azaltarak saçların yeniden çıkması yönünde etki edebileceğini göstermiştir. 

1-) Patel, Shukla, Gupta. 2007. Apigenin and cancer chemoprevention: Progress, potential and promise. International Journal of Oncology.

2-) Seelinger, Melford, Wölfle… 2008. Anti-carcinogenic Effects of the Flavonoid Luteolin. Molecules.

3-) oregonstate.edu

4-) illinois.edu

5-) Choi, Kim, Paik… 2008. Molecular Simulations for Anti-amyloidogenic Effect of Flavonoid Myricetin… Bulletin of the Korean Chemical Society.

6-) Zhao, Wang, Liu… 2013. Neuroprotective, Anti-Amyloidogenic and Neurotrophic Effects of Apigenin… Molecules.

7-) Escande, Nin, Price… (2013). Flavonoid Apigenin Is an Inhibitor of the NAD+ase CD38. Diabetes

Custom Search